Współczesna medycyna coraz lepiej rozumie powiązania między różnymi schorzeniami układu trawiennego. Jednym z tematów, który zyskał na znaczeniu w ostatnich latach, jest zależność między SIBO a zespołem jelita drażliwego (IBS). Badania w tej dziedzinie pokazują, że oba te schorzenia są bardziej ze sobą związane, niż wcześniej sądzono, co otwiera nowe możliwości terapeutyczne i diagnostyczne.

SIBO to problem, który dotyka coraz większej liczby osób, a jego objawy mogą być mylące i trudne do odróżnienia od innych dolegliwości przewodu pokarmowego. Wraz z rosnącą świadomością społeczną na temat zdrowia jelit, pacjenci częściej poszukują specjalistycznej pomocy. To sprawia, że przewlekłe objawy, takie jak wzdęcia czy bóle brzucha, zaczynają być rozpatrywane w ujęciu holistycznym, a podejście terapeutyczne staje się kompleksowe.

Czy SIBO i IBS są ze sobą powiązane? Jak można je skutecznie rozróżnić i jak podejść do ich leczenia, by poprawić komfort życia pacjenta?

SIBO, czyli zespół rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego

SIBO to stan, w którym w jelicie cienkim dochodzi do nadmiernego rozrostu bakterii. Może to prowadzić do zaburzeń trawienia i wchłaniania substancji odżywczych. Dodatkowo nieleczone SIBO może przyczyniać się do poważniejszych problemów zdrowotnych. Coraz więcej mówi się o tym, że dysbioza jelitowa odgrywa ważną rolę w rozwoju wielu chorób. Może być powiązana m.in. nieswoistymi zapaleniami jelit, alergiami, otyłością.

Przyczyny SIBO zazwyczaj są złożone. Mogą obejmować m.in.:

  • zaburzenia ruchliwości jelit,
  • uchyłki jelitowe,
  • ominięcia jelitowe powstałe na skutek operacji bariatrycznych,
  • niewłaściwe odżywianie,
  • nieprawidłowe funkcjonowanie zastawki krętniczo-kątniczej.
  • niskie stężenie soku żołądkowego,
  • niedostateczną produkcję enzymów trawiennych,
  • niedostateczną produkcję żółci,
  • zaburzenia odporności,
  • neuropatia cukrzycowa,
  • przewlekły stres.

Warto podkreślić, że ryzyko wystąpienia SIBO może być wyższe u osób cierpiących na choroby autoimmunologiczne, takie jak celiakia, czy po przebytych operacjach przewodu pokarmowego.

Czym jest zespół jelita drażliwego?

Zespół jelita drażliwego jest przewlekłą chorobą jelita cienkiego i grubego. Jej przyczyna nie jest znana. Udział w rozwoju schorzenia najprawdopodobniej mają:

  • zaburzenia regulacji osi mózg-jelito,
  • nadwrażliwość trzewna,
  • zmniejszenie aktywności przywspółczulnego układu nerwowego i wzmożenie aktywności układu współczulnego,
  • dysbioza jelitowa,
  • zaburzenia perystaltyki jelit,
  • zaburzenia czynności wydzielniczej jelit.

IBS może rozwinąć się po infekcji układu pokarmowego. Świadczy o tym utrzymywanie się dolegliwości żołądkowo-jelitowych po wyeliminowaniu patogenu.

IBS nie jest wywołany widocznymi zmianami organicznymi w układzie trawiennym, co oznacza, że trudno go jednoznacznie zdiagnozować. Może jednak znacznie obniżyć jakość życia pacjenta, wpływając na codzienną aktywność i samopoczucie. Warto zauważyć, że IBS jest często wiązany z czynnikami psychicznymi, takimi jak stres czy zaburzenia lękowe, co dodatkowo utrudnia leczenie.

SIBO a IBS

Badania wykazują, że istnieje istotny związek między SIBO a IBS. Uważa się, że nawet u ponad 70% pacjentów z zespołem jelita drażliwego występuje SIBO. Obecność nadmiaru bakterii w jelicie cienkim może prowokować objawy IBS.

SIBO i IBS – na jakie objawy zwrócić uwagę?

Konsultacji z lekarzem wymagają:

  • zaburzenia rytmu wypróżnień,
  • zaparcia i/lub biegunki,
  • uczucie niepełnego wypróżnienia,
  • wzdęcia,
  • uczucie pełności,
  • bóle brzucha,
  • uczucie przelewania się w jelitach,
  • przewlekłe zmęczenie i osłabienie,
  • nudności i wymioty,
  • niezamierzona utrata masy ciała,
  • anemia,
  • problemy skórne,
  • zaburzenia nastroju.

Ponieważ objawy SIBO i IBS pokrywają się, samodzielna diagnoza jest niemożliwa. Aby rozpoznać SIBO, konieczne jest skonsultowanie się z lekarzem i przeprowadzenie odpowiednich badań diagnostycznych.

Jak leczyć SIBO i IBS?

Leczenie SIBO i IBS zawsze jest złożone i wymaga ścisłej współpracy pacjenta z lekarzem. Ważne jest holistyczne i indywidualne podejście do każdego przypadku. Nie ma jednego uniwersalnego sposobu postępowania, który sprawdzi się u wszystkich osób.

Celem leczenia jest zmniejszenie liczby bakterii w jelicie cienkim, ale także zapobieganie ponownemu rozrostowi mikrobioty, utrzymanie remisji oraz naprawa wszystkich szkód, które już zostały wyrządzone w organizmie (np. uzupełnienie niedoborów).

Zarówno w SIBO, jak i IBS stosuje się farmakoterapię. Należy jednak pamiętać, że samo przyjmowanie leków nie pomoże. Równie istotne są spersonalizowana dieta, probiotykoterapia, zmiana stylu życia. Konieczne jest również ustalenie przyczyny zaburzeń i jej wyeliminowanie. Pacjent powinien pozostawać pod stałą opieką lekarza, aby monitorować skuteczność terapii, a w razie potrzeby również ją modyfikować.

logo kliniki Happy Clinic


dr 
Iwona Manikowska

ekspert medyczny portalu Liderzy Innowacyjności